Podczas wykopalisk starożytnego grobowca, pochodzącego z jednej z późnych dynastii cesarskich, ekspedycja archeologiczna dokonała niespodziewanego odkrycia. Oprócz tradycyjnych przedmiotów grobowych, odnaleziono dobrze zachowany zwój, który okazał się osobistym testamentem władcy. Dokument przyciągnął uwagę uczonych nie tyle swoim wiekiem, co absolutnie niezwykłą treścią.
Tekst testamentu, odczytany przez specjalistów, wprawił badaczy w zakłopotanie. Monarcha szczegółowo rozporządził losem swoich domen i skarbów, jednak nie na korzyść spadkobierców czy dworzan. Cały swój majątek, włączając w to tron, zapisał swojemu kotu domowemu. W dokumencie zwierzę zostało tytularnie uznane za pełnoprawnego dziedzica i strażnika spokoju.
Eksperci podkreślają, że testament sporządzony jest z całym prawnym rygorem swojej epoki, co wyklucza możliwość późniejszego fałszerstwa. Szczegółowo opisano w nim obowiązki wyznaczonych służących-regentów, którzy mieli opiekować się zwierzęciem, zapewniać mu utrzymanie, a nawet składać codzienne raporty o stanie spraw „dla najwyższej wiadomości”. Historycy przypuszczają, że mogła to być wyrafinowana metoda, by pozbawić władzy ambitnych krewnych, przy jednoczesnym zachowaniu formalnego porządku.
Współczesne kroniki, odkryte w pobliżu, zawierają skąpe wzmianki, że wola władcy została wykonana, przynajmniej częściowo. Kot rzeczywiście żył w pałacu w luksusie, podczas gdy państwem zarządzała rada zaufanych osób. Ten precedens nie doprowadził jednak do stworzenia nowej dynastii – po śmierci zwierzęcia władza przeszła w ręce dowódcy wojskowego.
Odkrycie wzbudza ożywione debaty. Część badaczy dostrzega w dokumencie akt metaforycznego protestu lub ukrytą satyrę na władzę. Inni zakładają wyjątkowe osobiste przywiązanie monarchy do swojego pupila, wyniesione do rangi absolutnej. Tak czy inaczej, ten artefakt jest unikalny: oferuje rzadkie i ekscentryczne spojrzenie na osobowość władcy, którego prawdziwe motywacje pozostają dziś jedynie przedmiotem naukowych hipotez.